Heima og heiman

Jæja, Völundur grét sig upp í til okkar í nótt. Það hefur nú eiginlega ekki gerst frá því að hann var alveg nýr. Í nótt vaknaði hann hins vegar um 11:30 (fór að sofa um 9:00), kvartandi og kveinandi. Ekki beint grátandi, heldur rymjandi og stynjandi og rýtandi. Eins og hann væri eitthvað harðlífaður. Ekki tókst að róa hann og eftir smá stund var hann búinn að gíra sig upp í alvöru grát, þannig að ég lagði hann á bringuna á mér. Drengur datt út eins og ljós. Vaknaði foxillur þegar ég reyndi að leggja hann upp í sitt rúm en sofnaði aftur með bros á vör um leið og hann var færður upp í til okkar.

Nú er spurningin - var hann með magaverk sem hvarf á undraverðan hátt við það eitt að skipta um stellingu eða er gelgjan strax að byrja að láta á sér kræla?

Í pistli dagsins ætla ég að bjóða upp á tvo sagnfræðigullmola (að mér finnst). Fyrst ber það að telja erindi Sigrúnar Davíðsdóttur hjá Sagnfræðingafélaginu (hún er reglulega með pistla í Speglinum, ef einhver kannast við hann). Hún fjallar þar um kreppuna og kunningjaþjóðfélagið og er skarpskyggn að vanda. Er að hugsa um að segja ekki meira um það, en þarna er 38 mínútum vel varið!

Seinni molinn er þessi grein á Eyjunni. Þar segir frá því að Páll Theodórsson eðlisfræðingur er búinn að skrifa grein í Skírni þess efnis að byggð á Íslandi hafi sennilega hafist upp úr 670, frekar en 870 eins og löngum hefur verið haft fyrir satt. Þetta byggir hann á C-14 aldursgreiningu og hrekur þá kenningu að "í andrúmsloftinu yfir Íslandi væri staðbundin lægð í styrk kolefni-14" (en hann gerði það víst fyrst 1998). Þetta kemur mér svo sem ekkert á óvart, enda var mér kennt í menntaskóla að Landnáma hafi verið skrifuð til að styrkja stöðu hins nýja aðals sem var að koma undir sig fótunum (nei, það breytist aldrei neitt).

Mér fannst líka athyglivert að sjá athugasemdina frá Ögli (04.11 2009 kl.23:42) þar sem hann tengir saman íslensk og gelísk orð, m.a. strákur og stelpa og örnefnið Apavatn - sem mér hefur alltaf þótt mjög merkilegt! Hann heldur því líka fram að þetta sé til komið af því að hér hafi keltar numið land á undan víkingunum. Það gæti því verið að landnám norrænna manna hafi byrjað 874, en ég trúi því ekki að landið hafi verið meira og minna byggt munkum milli 670 og 870.

Eins og venjulega er Einar pennalati síðastur með fréttirnar. Þetta blogg tengist frétt sem er löngu dottin út af radarnum, nefnilega því að Flosi Ólafsson féll frá um helgina.

Ég er nú of ungur til að muna mikið eftir því þegar Flosi var upp á sitt besta þannig að þessi frétt hefði sennilega aldrei ratað hingað inn á bloggið ef ekki væri fyrir Dr. Gunna. Doktorinn sá heldur nefnilega úti frekar skrautlegu bloggi sem ég slysast einstaka sinnum inná. Helsta ástæðan fyrir því er sú að Dr. Gunni hefur gaman af því að skella inn skemmtilegum lögum á síðuna og ég hef stundum gaman af því að hlusta á þau. Er því skemmst að minnast þegar ég sönglaði "I just dropped in (to see what condition my condition was in)" í svo gott sem viku - í boði Gunna.

Á laugardaginn sem var setti Gunni svo inn snilldarlagið "Það er svo geggjað að geta hneggjað" með Flosa og Pops. Lagið er hluti af "Rispaði litli plötuklúbburinn" og það heyrist líka. En snilldin skín í gegn! Ég get eiginlega bara sagt eins og Gunni "respekt!" - og njótið!

(07/50) Flosi Ólafsson & Pops - Það er svo geggjað að geta hneggjað



(myndin og lagið eru linkuð af http://eyjan.is/goto/drgunni/)

Vegna ítrekaðra fyrirspurna hefur Greiningardeild Einars pennalata tekið að sér að rannsaka ástæður bak við veikt gengi krónunnar. Nú kann vel að vera að lesendur kannist ekki við tilvist deildarinnar, en hún ber nafn með rentu og hefur ekki komið stafkrókur frá henni síðan hún var stofnuð snemma árs 2006.

Meðfylgjandi er skýrsla deildarinnar frá því einhverntímann í lok ágúst (við munum ekki alveg hvenær). Eins og stundum áður gafst ekki tími til að koma henni á netið fyrr ...


Ástæður að baki veiks gengis íslensku krónunnar (ISK) á öðrum ársfjórðungi 2009
Skýrsla greiningardeildar Einars pennalata unnin samkvæmt beiðni Einars frá því ekki alls fyrir löngu

Á öðrum ársfjórðungi 2009 hefur gengi íslensku krónunnar verið talsvert lægra en áætlað langtímajafnvægisgengi. Þó ekki sé ljóst hvert það gengi sé virðast flestir sammála um að eins og er sé gengið 30 til 50% of lágt. Rökin fyrir þessu eru í raun sáraeinföld. Það má gera ráð fyrir að gengi krónunnar og vöruskiptajöfnuðurinn haldist nokkurnvegin í hendur. Sé vöruskiptajöfnuður neikvæður má gera ráð fyrir að gengi krónunnar veikist og sé hann jákvæður styrkist gengi krónunnar.

Þetta hefur ekki gengið eftir undanfarin ár þar sem krónan hefur verið mjög sterk en vöruskiptajöfnuðurinn einnig neikvæður, sem þónokkru nemur. Ástæða þessa virðist fyrst og fremst hafa verið innflæði gjaldeyris í svokölluðu "carry trade". Erlendir fjárfestar hafa þá tekið lán í erlendri mynt á lágum vöxtum (t.d. Jen), keypt krónur og ávaxtað á Íslandi á háum vöxtum. Sterk staða íslensku bankanna sem og háir stýrivextir ýttu undir þessa þróun.

Þegar ástand fjármálamarkaða tók að versna tóku erlendir fjárfestar að selja krónur fyrir tryggari gjaldmiðil. Þetta olli gengisfalli sem Seðlabankinn reyndi að koma í veg fyrir, en þrátt fyrir það fór gengið að falla jafnt og þétt við upphaf árs 2008. Það að jafnaði talið marka upphaf hrunsins, en þó má færa rök fyrir að það hafi verið orðið óhjákvæmilegt mun fyrr.

Nú er hinsvegar sú staða uppi að gjaldeyrishöftin koma í veg fyrir að erlendir fjárfestar flýi land og því ætti jákvæður vöruskiptajöfnuður að leiða til styrkingar krónunnar. Þetta hefur þó ekki gerst og þrátt fyrir algeran viðsnúning í vöruskiptajöfnuði er krónan veikari en nokkrusinni. Þar sem lítið útflæði gjaldeyris er fyrir hendi er rörétt að álykta sem svo að sá umframgjaldeyrir sem íslendingum áskotnast vegna jákvæðs vöruskiptajafnaðar sé ekki notaður til að kaupa krónur. Seðlabankinn hefur staðfest að þetta er í raun svo því innistæður á gjaldeyrisreikningum hafa vaxið gríðarlega síðan gjaldeyrishöftin voru sett á.

Seðlabankinn hefur líka brugðist við þessu á hefðbundin hátt, þ.e.a.s. með því að hækka stýrivexti. Þetta ætti að valda því að þeir sem eiga erlendan gjaldeyri sjá sér hag í að kaupa krónur og ávaxta þær á mun hærri vöxtum en bjóðast á gjaldeyrisreikningum. Þetta hefur þó ekki verið raunin og það virðist vera að útflutiningsaðilar séu að bíða eftir frekara gengisfalli sem ylli því að þeir fengu enn fleiri krónur fyrir gjaldeyrinn.

Almennt er búist við slíku gengisfalli þegar gjaldeyrishöftunum er aflétt. Það viriðst því vera að gengi krónunnar muni haldast veikt svo lengi sem gjaldeyrishöftin eru við lýði því meðan það ástand varir halda útflutningsaðilar að sér höndum. Þeir ætla sér svo að bíða þangað til að höftunum er aflétt og krónan hefur veikst mikið. Þegar krónan byrjar að styrkjast aftur er svo líklegt að hún styrkist hratt því þá verður kapphlaup um að kaupa sem mest meðan gengið er lágt.

Besta leiðin til að styrkja gengi krónunnar er því að Seðlabankinn aflétti gjaldeyrishöftunum og verji gengi krónunnar þannig að hún veikist sem minnst áður en hún fer aftur að styrkjast. Til þess að geta þetta þarf bankinn hinsvegar mindarlegan gjaldeyrisforða. Það má jafnvel færa rök fyrir því að ef forðinn er nógu stór mun enginn reyna að fella gengi krónunnar og því mun ekki reynast nauðsynlegt að not forðann.

Þetta er því helsta ástæða þess að Seðlabankinn vill styrkja gjaldeyrisforðann, en það á, sem kunnugt er að gerst með aðstoð Alþjóða gjaldeyrissjóðsins. Sjóðurinn getur sig hinsvegar hvergi hrært fyrr en lýst hefur verið yfir að Ísland gangist að svokallaðri IceSave-skuld. Það er einnig nokkuð ljóst að Seðlabankinn og Ríksstjórin ætla að fara þá leið sem hér hefur verið lýst.

Þetta ætti að vera öllum ljóst, jafnt stjórn sem stjórnarandstöðu. Styrking krónunnar sem og öll uppbygging hangir því á að samkomulag náist um IceSave. Náist það ekki er eina leiðin út úr vandanum að halda gjaldeyrishöftunum um ókomna tíð. Það er þó ekki lausn sem hugnast greiningardeildinn.

---

PS: Einar, við nenntum ekki að spelltékka þetta eða bæta við tilvísunum í heimildir.
PPS: Hvar eru bónusarnir okkar?!?

Svefnleysi og andleysi fara hönd í hönd þessa dagana. Kosturinn við að komast ekki oft í að lesa fréttir frá Íslandi er að það er í raun ekkert að gerast þar: Icesave er í pattstöðu og annað efnahagstengt bíður eftir að það leysist. Hitt er allt í nefnd.

Fór í endurhæfingarleikfimi fyrir nýorðnar léttari og komst að því að í Þýskalandi er ekki farið í sturtu í gymminu. Maður mætir í íþróttafötum með skóna undir hendinni, íþróttast og svitnar og fer svo heim í sturtu. Urg. Þetta kerfi var fínt í Ástralíu, enda svo heitt að maður svitnar meira á leiðinni heim en í gymminu, en hér er alveg svona alvöru vetur, þannig að maður verður að fara í kápu/úlpu á leiðinni heim. Yfir sveitt íþróttafötin. Urg og aftur urg.

Skáldaði eftirmatarshushi um daginn. Það var furðu gott og hljómar svo: Sjóðið sushi-hrísgrjón í mjólk og með smá hunangi (ætla að prófa einhvern líkjör næst). Bræðið súkkulaði, hvítt súkkulaði og/eða annað álíka bragðefni í besta vini kokksins (örbylgjunni) og hrærið saman við soðin grjónin. Mótið nigiri-bita. Skreytið með ávöxtum, súkkulaðispónum, krókanthnetum eða hverju sem er. Súkkulaðið harðnar þannig að það er ekkert mál að borða þetta með prjónum. Et voilá!

Völundur Ari, stóra smábarnið, eða das Kindergartenkind eins og hérlendir kalla hann, er tveggja mánaða í dag. Í tilefni dagsins fóru vondu, vondu foreldrarnir hans með hann til læknis þar sem hann var brútallí bólusettur - tvisvar! Okkur skildist af öskrunum sem í kjölfarið ómuðu um hverfið að barnaverndaryfirvöld myndu sko þokkalega fá harðyrta skýrslu um málið!

Í framhaldi af síðustu færslu erum við hjónakorn +1 nýkomin heim frá Köben. Sú heimsókn var indæl, enda fallega fólkið á Freyjasgade höfðingjar heim að sækja.

Það er líka gaman frá því að segja að þar öðlaðist ég, Einar pennalati, heiðursnafnbótina Afi. Úlfur og ég höfum alltaf verið góðir vinir og í þessari heimsókn var vinskapurinn að sjálfsögðu endurnýjaður. Og það var sem sagt svo gaman að hann ákvað, upp á sitt einsdæmi að kalla mig afa. Þess má geta að fallega fólkið er nýbúið að fá herskara af ömmum og öfum í heimsókn svo það gæti eitthvað hafa slegið saman hjá honum en ég ætla bara að halda áfram að vera afi og stoltur af því! :)

... ég varð semsagt að monta mig aðeins af því að vera orðinn afi - enda gerist það nú ekki á hverjum degi!

Og nú erum við komin í heimsókn til fallega fólksins í Köben. Völundur fór létt með ferðalagið, enda með fjóra faðma til að skríða í, bæði afa, ömmu, pabba og mömmu. Úlfur stóri flotti frændi er líka alveg svakalega góður við litla barnið, tekur til í vagninum hans, færir honum snuð og gerir aaa af miklum móð. Hins vegar virðast vera samantekin ráð hjá þeim félögum að sofa sem minnst - helst bara alls ekki - þannig að þegar slíkt stendur til eru teknar virkilega góðar grátsyrpur. Eins og núna...

Hér er svo skammt stórra högga á milli að það gefst lítill tími til að skrifa um þau. Fyrst varð minnstur mánaðargamall, síðan varð skeggjaðastur þrjátíuogeins og síðan fékk magamest fjörtíu stiga hita og stálma. Inn á milli komu svo afi og amma á Árskógunum í heimsókn með litla barnið sitt, auk þess sem Eva Dagbjört elskuleg átti líka afmæli.

Frá Íslandi komu margar, margar frábærar gjafir með Árskógabúum - kærar þakkir öll fyrir að muna eftir okkur hérna í útlandinu! Völundur er ótrúlega ríkur að eiga svona marga góða að.

Í gegnum tíðina hefur orðið til ákveðin verkaskipting hér á heimilinu. Leiðilegustu störfunum er vissulega jafnt skipt, en Agnes eldar t.d. oftast meðan ég sé um þvottinn, o.s.frv.

Með tilkomu Völundar hefur störfunum fjölgað og eðlilega verður til ákveðin verkaskipting. Það er nokkuð ljóst að aftur sér Agnes um matreiðsluna en ég sé hinsvegar oftast um að skifta á drengnum því Agnes hefur átt erfitt með að beygja sig yfir hann eftir keisaraskurðinn. Þetta er auðvitað einfallt að útskýra fyrir þér, lesandi góður, en mig grunar að Völundur sjái okkur bara sem "bad cop" og "good cop", því brjóstagjöf er æði, en bleyjuskipti ekki svo mjög!

Það gerðist svo um daginn að einu sinni sem oftar að Völundur fór að dotta þegar hann var bara búinn með annað brjóstið. Þá höfum við oft brugðið á það ráð að ég tek hann, læt ropa og skipti um bleyju. Eitthvað var minn maður ekki sáttur við þessa meðferð og orgaði hástöfum meðan ég baxaði við bleyjuskiptin. Þegar ég lét hann svo í fangið á Agnesi þagnaði hann snögglega, en leit samt ekki af mér. Ég fékk svo eitt stutt "vahh" í andlitið áður en hann snéri sér að brjóstinu. Ég get ekki túlkað það öðruvísi en svo að hann sé búinn að fatta plottið: þessi skeggjaði er "bad cop" - "I'm on to you mister!"

Í hádeginu fannst bresk sprengja úr síðari heimsstyrjöld í Elbunni hér rétt fyrir neðan hverfið okkar, Altona. Hún reyndist virk og um 2000 manns var gert að rýma vinnustaði og hús (ekki við - erum lengra en svo frá ánni). Nú er verið að draga sprengjuna niður ánna og upp á eyju þar sem hún verður sprengd. Spurning hvort við heyrum hvellinn...

Setti inn nýjar myndir. Völundur hitti fyrsta smábarnið nú um daginn. Tveggja vikna er hann jafn stór og Alma (hálf dönsk, hálf ungversk) er tveggja mánaða : )

Þá er Völundur Ari tveggja vikna í dag. Í tilefni daxins var farið út að borða - þ.e. við settumst út í garð og Völundur fékk að drekka þar : )